به وب سایت ایی حکیم، پایگاه تخصصی طب سنتی ایران خوش آمدید.
تعداد بازديد: 44 بار

انواع ماساژ

انتشار: دانشنامه طب سنتیخدمات: فروشگاه ایـی حکیم
طب سنتی ایران
شیوه و اجرای دلک و غمز
منبع

ماساژ درمانی در طب سنتی ایران، امیرمحمد جلادت، مجید نیمروزی، مهرداد کریمی، مامک هاشمی، مهدی فلاح، فاطمه عطارزاده، فصلنامه طب توانبخشی، ١٣٩١
انتخاب شیوه اجرایی دلک و غمز

در پزشکی ایرانی کیفیت، کمیت و منطقه دلک بسته به هدف درمانی مشخص می شود. برای مشکلات عمومی مانند خستگی، کسلی یا در عوارض پوستی مانند بهق و کلف (لک های پوستی) دلک کل بدن با قدرت، سرعت و مدت متوسط و نه بسیار شدید و طولانی و نه خیلی نرم و آهسته توصیه می شود، این مشت و مال در تقویت اشتها و رفع عرق جوش و خارش بدن نیز مفید است.

سید اسماعیل جرجانی ماساژ کل بدن را یکی از پایه های درمان در انواع خستگی ها یا ماندگی ها ذکر می کند. در مقابل در مواردی که درمان متمرکز بر یک عضو است یا زمانی که ماده یا ریح غلیظی در عضوی خاص تجمع کرده یا سردی موضعی عارض شده است دلک موضعی در مناطق مرتبط با ناحیه درگیری توصیه می شود.

انتخاب شیوه اجرایی دلک و غ&
ایی حکیم | پایگاه تخصصی طب ایــرانــی

از لحاظ کیفیت و کمیت، ماساژ در بیماری های مادی ناشی از تجمع مواد (ماده ریحی) و در زمانی که سردی شدید (برد جامد) بر عضو غلبه کرده باید ملایم و کثیر باشد تا ضمن مراعات ضعف عضو به تحلیل مواد زائد کمک شود. اما وقتی ماده غلیظ و لزجی در عضو حبس شده، ماساژ معتدل لازم است تا با افزایش متوسط حرارت موضعی رقیق و قابل دفع شود.

برای مقابله با سفتی عضو یا خشکی مفصل دلک ملایم و با روغن مناسب لازم است تا طراوت عضو یا دامنه حرکتی مفصل افزایش پیدا کند. برعکس برای افزایش سفتی و مقابله با بافت های مترهل ماساژ قوی و با پارچه زبر توصیه می شود تا رطوبت های زائد تحلیل روند. دلکی که به منظور چاقی موضعی انجام می شود باید معتدل و دلک لاغری باید طولانی مدت باشد.

نحوه اجرای دلک و غمز

نظر به اهمیت جریان حرکت مواد در پزشکی ایرانی توصیه می شود که ماساژ از جانب عضوهای برتر به سمت اعضای پست تر باشد و همیشه دست از بالا به پایین بدن کشیده شود. عقیلی خراسانی در خلاصه الحکمه می گوید که دلک، غمز باید از اصل عضو یعنی از قسمت نزدیک تر به بدن شروع و به سمت انتهاها ختم شوند.

دلک باید ابتدا ملایم و به تدریج و بر حسب هدف درمانی شدید و قوی شود. دلک می تواند بدون روغن یا با روغن هایی مناسب انجام شود. ابن رشد در ذکر فواید و شیوه روغن مالی بیان می کند که روغن مالی حرکت دست را بر بدن آسان می کند و مانع انتقال ضربه های دست به بدن می شود.

عطاری آنلاین ایی حکیم

بعلاوه ماساژ با روغن قبل از ورزش باعث می شود که منافذ پوستی حین ورزش باز بمانند. روغن مالی باید در جهات مختلف از بالا به پایین، از پایین به بالا و به صورت مورب و عرضی در جهات مختلف باشد تا منافذ پوستی در تمام جهت ها باز شوند.

کریم خان بن ابراهیم در رساله دلاکیه بین شکل های مختلف اجرا، مالش را بهتر از فشردن و فشردن را بهتر از ضربه های آرام و تند می داند. او برای انجام مالش استفاده از کف دست و انگشتان را توصیه می کند و مالیدن با ته دست و ساعد را دردناک و ناروا می داند. از نظر وی بهترین دست ها برای مالش دست های گوشتی و بزرگ و بدترین آن ها دست های لاغر و کوچک هستند.

در خصوص ترتیب اجرا نیز وی اشاره می کند که بهتر است مالش معتدل بعد از کیسه کشی و مالش سخت قبل از کیسه کشی باشد.

نحوه اجرای دلک و غمز
ایی حکیم | پایگاه تخصصی طب ایــرانــی

در هنگام کیسه کشی در حمام باید توجه داشت که گرمای حمام اخلاط یعنی مواد جاری در بدن را به سمت سر و قلب هدایت می کند. لذا کیسه کشی باید در حالت نشسته و نه در حالت خوابیده و به ترتیب از سر به سینه، دست ها، پشت و در نهایت پاها صورت بگیرد تا با متسع شدن منافذ پوستی به دفع مواد بخاری از بدن کمک شود و به مغز و قلب آسیب نرسد.

باید توجه داشت که پیش از خیس شدن بدن و نرمی پوست نباید بدن را کیسه کشید که می تواند باعث آسیب پوستی شود و اشخاصی که از این روش اذیت می شوند باید بدنشان را با روغن چرب کنند. البته سوزش ناشی از کیسه کشی می تواند با مالیدن گلاب و روغن گل سرخ بهبود یابد و همچنین استفاده از حنا می تواند نازکی پوست را ترمیم کند. با این همه پوست نرم صورت را نباید کیسه کشید که ممکن است طراوت آن را از بین ببرد.

روش های تقویت کننده اثرات دلک و غمز

در پزشکی ایرانی برای حصول نتایج بهتر درمانی اغلب دلک و غمز با دیگر روش های درمانی همراه می شوند. برخی از این روش ها عبارتند از :

داروهای موضعی از جمله تمریخ یعنی مالیدن دارویی مایع بر بدن و تدهین یعنی روغن مالی که در همین مقاله به مواردی از آن اشاره شد. اما به کار بردن داروهای موضعی و روغن مالی نیازمند شناخت خواص و مزاج این داروهاست که در این مقال نمی گنجد. تنها اشاره می شود که گاه داروهای موضعی برای افزایش قدرت جذب دلک استفاده می شوند و از این روست که در حمله صرع مالیدن کف پا با دارویی مثل خرد توصیه می شود.

آب درمانی به شکل های مختلفی با ماساژ درمانی ایرانی همراه می شود. رفع خستگی ها و پاکسازی بدن از مواد زائد اغلب با ماساژ در حمام یعنی فضای شبیه اتاق سونا توصیه می شود. ماساژ همراه با ریختن آب گرم بر روی عضو به چاقی موضعی کمک می کند. پریدن در استخر آب سرد بعد از ماساژ با رعایت شرایط سنی و بدنی به شادابی و تقویت پوست کمک می کند. همراهی پاشویه یعنی قرار گرفتن پاها در آب گرم با ماساژ پا در درمان سردردها معمول است. در دردهای احشایی و اختلالات ادراری مانند سنگ کلیه و همچنین جهت رفع خستگی ورزشی پس از قرارگرفتن قسمتی از بدن (تا زیر سینه برای مشکلات کلیوی) یا کل بدن (بجز سر) در آبزن یعنی محفظه ای که از جوشانده دارویی یا آب گرم پر شده ماساژ عام یا موضعی، صورت می گیرد.

عطاری آنلاین ایی حکیم

اکماد: قرار دادن شیء گرم بر عضو که می تواند خشک باشد مانند سنگ گرم یا کیسه نمک یا سبوس گرم و می تواند مایع یا رطب باشد مانند کیسه آب یا گلاب گرم، برای رفع خستگی عضلانی حین بارداری مالش و تدهین همراه با تکمیدی از نان جوی گرم توصیه می شود.

رایحه درمانی: استفاده از مواد خوشبو خصوصاً در درمان اعضای حیاتی یکی از نکات مهم درمانی طب سنتی ایران است. از این رو تأکید می شود که تکمید ناحیه جگر و معده تنها با استفاده از عطریات باشد.

شد اطراف یعنی بستن دست و پا: گرچه "شد اطراف" قوی ترین درمان فوری یا اورژانس در آسیب وارده به اعضای شریف یا حیاتی مثلا در حمله های صرع و غشی یا بیهوشی است. اما در مواردی که بستن دست و پا یا گذاشتن بادکش مشکل است دلک و غمز می تواند تدبیری جایگزین باشد.

بادکش: وقتی هدف از ماساژ منحرف ساختن جریان آسیب رسان است می توان از دیگر روش های جذب ماده در کنار دلک استفاده کرد. از جمله این روش ها شد اطراف و قرار دادن بادکش است. همچنان که ارزانی در تدبیر تشنج اطفال یا ریح الصبیان بستن محکم بازوها، ران ها و گذاشتن محجمه یعنی بادکش بر روی ساق را به همراه مالیدن کف ها با شیء خشن توصیه می کند.


اشتراک گذاری
تلگرام
فیس‌بوک
توئیتر
گوگل‌پلاس

  
دارای امتیاز از 0 رأی
(عدد بالاتر برای عنوان بهتر)