به وب سایت ایی حکیم، پایگاه تخصصی طب سنتی ایران خوش آمدید.
تعداد بازديد: 1213 بار
 در مجموع 40 راي

قدمت طب ایرانی

مــــرجــــع: 📚 تاریخ طب سنتینویسنده: 📝 محمدرضا شمس
طب سنتی ایران
تاریخچه طب ایرانی اسلامی، قسمت اول
منبع

مروری بر تاریخ و مبانی طب سنتی اسلام و ایران، محمدرضا شمس اردكانی، انتشارات چوگان، ١٣٩٣
مبدا طب ایرانی

طب در تمام ادوار تاریخ زندگى بشر، با او همراه بوده است، همچنان که درد و رنج جزئى از زندگى بشر است. بشر همواره به دنبال راه علاج گشته و مى گردد.

قدمت طب اسلامی به تایید تمامی حکمای این طب، به درازای عمرانسان است و برخی ازحکما، چون شیخ مفید بر این باورند که علم طب، مبدا الهی دارد و متکی بر وحی است و با کسب تجربه حکما این دانش، وسیع و وسیع تر شده و هم اکنون نیز در حال گسترش می باشد.

بعد از تریتا اولین پزشک ایرانی، یک پزشک آریایی به نام”یما” توانست گروهی از بیماران پوستی، استخوانی، دندانی و بسیاری از بیماران دیگر را از افراد سالم تشخیص دهد.

بقراط ظاهراً اولین کسی بود که طب را به صورت منظم و مدون ارائه کرد و آن را از سحر و جادو جدا ساخته بود. پس از وی، جالینوس مدرسه جدیدی برای تشریح بنا کرد و آثارش برای مدت بیش از هزار سال، اساس عقاید طبیعی دانان قرار گرفت.

طب مزاجی در واقع اساس روش درمانی بقراط و جالینوس بود.

درباره دانشنامه طب سنتی

دکتر نجم آبادی در کتاب تاریخ طب در ایران ضمن اشاره به این مطلب اذعان می‌کند که: مکتب طبی زرتشت خیلی پیش تر از مکاتب طبی یونان، در عالم وجود داشته است. اما به هرحال در میان مورخین در مورد مبدا طب مزاجی اتفاق نظر وجود ندارد.

آقای سیریل الگود نویسنده کتاب تاریخ پزشکی ایران، در صفحه ۳۶ این کتاب عنوان کرده‌است: تا آن جا که از اطلاعات به دست آمده معلوم می شود، در ایران قدیم، وضعیت طب پیشرفته تر از آشور(یونان) بود. حتی به جرات می توان پا را فراتر نهاده و گفت که ایرانیان اصول آن چیزی را که طب یونانی نامیده شده به یونانیان تعلیم داده اند. حتی خود یونانی ها هم فرضیه طبایع چهارگانه خود را یک فرضیه بیگانه می شناختند و به رسم آن زمان، آن را ایرانی می نامیدند.

جنگ های ایران و یونان

در قرن چهارم میلادی بود که مردم و حتی اطباء کم کم روش درمانی بقراط و جالینوس را رها کردند و برای درمان بیماری ها به معالجه با سحر و طلسم متوسل شدند و سال های متمادی روش بقراط و جالینوس به فراموشی سپرده شده بود.

در جنگ های ایران و یونان بود که آثار طبی بقراط و دیگر اطبای یونانی به دست ایرانیان افتاد و ایرانیان از آن بهره جستند. شهر جندی شاپور که نقشی مهم در تاریخ طب ایران داشته است، با ورود قوم آریایی در دوران قبل از تاریخ ایجاد و بعدها به‌ وسیله “شاپور” تجدید بنا شده است.

یکی از علل پیشرفت این شهر جمع آوری بخش های پراکنده اوستا و مطالب دینی زرتشتی توسط پادشاهان ساسانی بود و علت دیگر، مهاجرت علمای شهر الرها یونانی که تحت فشار شدید تعصب مذهبی کلیسا بودند به شهر جندی شاهپور بود.

در این شهر محدودیتی برای دانشمندان وجود نداشت و این گونه علوم یونانی با مهاجرین شهر الرها، به ایران آمد.

درباره دانشنامه طب سنتی

در واقع درمدرسه جندی شاپور با ترجمه آثار مهم نویسندگان یونانی، به کمک دانشمندان ایرانی، طب یونان دوباره شکوفا شد. در سال 636 میلادی جندی شاپور به سپاه اسلام تسلیم شد، ولی همچنان به عنوان مرکز پزشکی نمایان بود.

بعدها با مهاجرت اساتید آن به بغداد کم کم از شهرت و آوازهِ این شهر کاسته شد و بغداد جای آن را گرفت. بعد از اسلام نیز با شکوفایی ترجمه کتب طبی یونان، دانشمندان مسلمان بزرگی از جمله محمدبن زکریای رازی و ابن سینا ظهور کردند.

پیشرفت های علمی سریع مسلمانان موجب شگفتی جهانیان شده بود، بطوری که هر کس به دنبال علم بود پا به این سرزمین می گذاشت. اما در اروپا تعداد بیمارستان کم بود و شیوه درمانی علمی چندان مرسوم نبود، در حالی که در قلمرو اسلام بیمارستان هایی مجهز به بخش های مختلف با تخصص های مختلف وجود داشت.

در دوران پیش از رنسانس، که اروپا تحت فرمان کلیسا اداره می‌شد، در درمان بیماری ها، فقط به دعا درمانی می پرداختند. در قرن های 13 و 14 میلادی در جریان جنگ های صلیبی طب از ایران به اروپا منتقل شد. با فتح شهرهای مسلمانان توسط مسیحیان، آثار علم و فن آوری و تمدن مسلمین در این شهرها موجب تعجب اروپائیان شد که از جملهِ این شهرها، بیت المقدس بود.



اشتراک گذاری
تلگرام
فیس‌بوک
توئیتر
جی‌میل‌

  
دارای امتیاز از 40 رأی
(عدد بالاتر برای عنوان بهتر)